Kruidenmixen en gezondheid

Hoe je een kruidenmix maakt speciaal voor mensen met hoge bloeddruk zonder zout

Fatima El Ghazi Fatima El Ghazi
· · 5 min leestijd

Je hebt hoge bloeddruk en je dokter zegt het al weken: minder zout. Maar laten we eerlijk zijn — zout eten zonder zout voelt alsof je kaas zonder brood eet. Smaakt naar niets. En dan denk je: waarom zou ik dit doen?

Inhoudsopgave
  1. Waarom zout slecht is voor je bloeddruk (en waarom kruiden de oplossing zijn)
  2. De beste kruiden voor je bloeddruk
  3. De ultieme zoutvrije kruidenmix: het basisrecept
  4. Tips om nog meer smaak te krijgen zonder zout
  5. Waar je moet opletten in de winkel
  6. Conclusie: smaak hoeft geen zout te kosten

Nou, omdat je bloeddruk er echt van kan dalen. Omdat je hart het waard is.

En omdat je met de juiste kruidenmix het beste van twee werelden kan hebben: volop smaak, nul zout. En hier wordt het leuk.

Want je hoeft geen chef-kok te zijn. Je hoeft niet eens goed te koken. Met een paar simpele kruiden, een leeg potje en vijf minuten van je tijd heb je een kruidenmix die beter smaakt dan alles wat je in de supermarkt vindt. En die écht goed is voor je bloeddruk.

Waarom zout slecht is voor je bloeddruk (en waarom kruiden de oplossing zijn)

Zout, of beter gezegd natrium, houdt water vast in je lichaam. Meer water in je bloedvaten betekent meer druk op de wanden van je bloedvaten.

En dat betekent: hogere bloeddruk. De Wereldgezondheidsorganisatie, de WHO, raadt aan om niet meer dan 5 gram zout per dag te eten.

Dat is ongeveer een theelepel. De gemiddelde Nederlander eet echter rond de 8 tot 10 gram per dags — bijna twee keer zoveel als aanbevolen. Voor mensen met hoge bloeddruk is dit extra belangrijk.

De Hartstichting geeft aan dat het verminderen van zoutinname de bloeddruk met gemiddeld 5 tot 6 mmHg systolisch kan verlagen. Dat klinkt misschien niet als veel, maar in de medische wereld is dat een significante daling. Genoeg om soms zelfs medicijnen te verminderen (overleg altijd met je dokter, uiteraard). En hier komen kruiden om de hoek kijken.

Kruiden geven smaak zonder natrium. Bovendien bevatten bepaalde kruiden stoffen die mogelijk zelfs een positief effect hebben op je bloeddruk.

Dus je vervangt iets slechts door iets dat misschien zelfs goed voor je is. Win-win.

De beste kruiden voor je bloeddruk

Niet alle kruiden zijn even interessant als het om bloeddruk gaat. Hieronder zet ik de sterkste spelers op een rij — met waarom ze werken en hoe ze smaken.

Knoflookpoeder

Knoflook is misschien wel de beroemdste bloeddruk-kruidenheld. Onderzoek, onder meer gepubliceerd in het Journal of Clinical Hypertension, toont aan dat knoflook de bloeddruk kan verlagen door het stofje allicinine dat stikstofmonoxide in je bloedvaten bevordert.

Kurkuma

Dat zorgt ervoor dat je bloedvaten zich verwijden. Knoflookpoeder heeft een warme, diepe smaak. Gebruik het roer — niet de instant knoflook uit de supermarkt die soms toch nog natrium bevat.

Basilicum (vers of gedroogd)

Kijk altijd op de verpakking. Kurkuma bevat curcumine, een stof die ontstekingen remmt en de bloedvaten soepeler laat werken.

Een meta-analyse uit 2019 toonde aan dat kurkuma-suppletie de systolische bloeddruk met gemiddeld 3 tot 5 mmHg kan verlagen. Het smaakt licht pittig en aardig, en het geeft je mix een mooie gouden kleur. Combineer het met een snufje zwarte peper — dat verbetert de opname van curcumine met maar liefst 2000 procent. Basilicum is een onderschat kruid.

Oregano

Het bevat eugenol, een stof die mogelijk de bloeddruk verlaagt door kalkkanalen in je bloedvaten te beïnvloeden.

Het smaakt fris, licht peperig en werkt heerlijk in combinatie met tomaat, vis en kip. Gedroogd basilicum is prima te vinden bij merken als Verstegen of in de biologische winkel. Oregano is rijke aan carvacrol, een stof die in dierstudies bloeddrukverlagend bleek te werken.

Gemberpoeder

Het smaakt krachtig, bijna mediterrane — denk aan pizza, pasta, gegrild vlees. Een van de sterkste smaakmakers in je mix.

Gember is goed voor de bloedsomloop en kan helpen bij het verlagen van de bloeddruk. Het smaakt warm, licht scherp en geeft je mix een lekker pittig accent. Vers geven is nog beter, maar poeder werkt uitstekend in een droge mix, zeker als je specerijen voor een gevoelige maag gebruikt.

De ultieme zoutvrije kruidenmix: het basisrecept

Nu komt het moment waar je wachtte. Hier is mijn favoriete mix.

Houdbaar, veelzijdig en écht lekker. Ingrediënten: Zo maak je het: Doe alle kruiden in een schone, droge kom.

  • 2 eetlepels knoflookpoeder (controleer of het 100% knoflook is, zonder toevoegingen)
  • 2 eetlepels gedroogd oregano
  • 2 eetlepels gedroogd basilicum
  • 1 eetlepel kurkuma
  • 1 eetlepel gemberpoeder
  • 1 theelepel zwarte peper (fijn gemalen)
  • 1 theelepel paprikapoeder (zoet, voor kleur en zachte smaak)
  • ½ theelepel cayennepeper (optioneel, als je van pittig houdt)

Roer goed door elkaar. Giet de mix in een hermetisch afsluitend potje — een oud Le Parfait-potje of een ander glazen dekselpotje werkt perfect. Bewaar het op een donkere, koele plaats, zoals je kruidenkast.

De mix blijft tot 3 maanden goed. Gebruik 1 tot 2 theelepels per gerecht. Geschikt voor vis, kip, groenten, rijst, pasta, eieren, soep — eigenlijk alles.

Tips om nog meer smaak te krijgen zonder zout

Kruiden zijn geweldig, maar er zijn nog meer trucs om zoutloos eten lekker te maken. Citrus — Een scheutje citroen- of limoensap over je gerecht verandt alles. De zuurtje activeert dezelfde smaakpapillen als zout, maar dan zonder de nadelige effecten op je bloeddruk. Azijn — Een drupje balsamico of appelazijn op salades, groenten of zelfs soep geeft diepte en complexiteit aan je gerechten.

Uienpoeder — Geeft een zoete, umami-achtige smaak die vaak het gevoel geeft alsof er wél zout in zit.

Heerlijk in stoofpotten en sauzen. Geroosterde groenten — Groenten roosteren in de oven (denk aan paprika, courgette, aubergine) concentreert de smaken natuurlijk. Je hebt er geen zout voor nodig.

Waar je moet opletten in de winkel

Veel kant-en-klare kruidenmengsels in de supermarkt bevatten wél zout. Soms zelfs als hoofdingrediënt.

Merken als Knorr, Maggi en zelfs sommige Verstegen-mengsels kunnen aanzienlijke hoeveelheden natrium bevaten.

Lees altijd de voedingswaardetabel op de achterkant. Kijk naar het natriumgehalte per 100 gram. Alles boven de 1 gram per 100 gram is veel.

Boven de 3 gram is echt te veel voor iemand met hoge bloeddruk. De veiligste optie? Koop losse kruiden en stel veilig je eigen kruidenmix samen.

Zo weet je precies wat erin zit. En het is een stuk goedkoper ook.

Conclusie: smaak hoeft geen zout te kosten

Hoge bloeddruk betekent niet dat je voortaan saaie maaltijden moet eten. Integendeel. Het is een uitdaging om creatiever te worden in de keuken.

En die uitdaging kan echt leuk zijn. Met deze traditionele Marokkaanse kruidenmix heb je een solide basis die je overal bij kan gebruiken. Experimenteer er mee. Voeg er andere kruiden aan toe die jij lekker vindt — rozemarijn, tijm, korianderpoeder, komijn.

Er is geen foute combinatie als je houdt van smaak. Je hart zal je bedanken.

En je tong ook.


Fatima El Ghazi
Fatima El Ghazi
Midden-Oosterse kookexpert en verhalenverteller

Fatima deelt graag haar passie voor de Midden-Oosterse keuken en cultuur.

Meer over Kruidenmixen en gezondheid

Bekijk alle 22 artikelen in deze categorie.

Naar categorie →